Như đã nói thì vì túi tiền có hạn nên tớ chỉ nắm được tương đối thị trường sách poche thôi nhé. Những tác giả xuất hiện nhiều nhất theo thứ tự là: Marc Levy, Amélie Nothomb, Anna Gavalda và Guillaume Musso, hiểu theo nghĩa thị trường. Vậy là nhờ công của Nhã Nam, thị trường sách dịch tiếng Pháp ở Việt Nam đã tiệm cần dần với thị trường bản ngữ. Trong số này, Amélie Nothomb, nếu đọc Hygiène de l’assassin thì không thể xem là thị trường được. Mà quả dịch thành Hồi ức kẻ sát nhân quả là chơi khăm. Trước khi đọc quyển này tớ cứ lăn tăn là có phải nó hay không, bởi với vốn tiếng Pháp ít ỏi cũng biết nó đại ý phải là Vệ sinh của kẻ sát nhân. Chuyện dịch cái nhan đề sang tận đẩu tận đâu thì nhiều lắm. Đỉnh nhất gần đây là L’attentat (Kẻ tấn công?) của Yasmina Khadra được dịch thành Ngỡ đã là yêu. Trong nhóm sách Pháp còn mấy cái tít đại bác bắn không tới nữa: Nhẫn thạch (Syngué Sabour. Pierre de patience? cuốn này ngờ ngợ), Nửa kia của Hitler (La Part de l’autre), Vòng tay Samurai (Ni d’Ève ni d’Adam)… Tất nhiên chỉ kể thế thôi chứ tớ không trách gì mấy bác dịch giả cả vì cũng hiểu có nhiều nhan đề dịch khó vật vã.

Thế những nhan đề nào dịch hay nhỉ [không nói chuẩn vì tớ không phải chuyên gia ]? Chỉ nói sách Pháp thôi nhé, tớ kết cái tên Những cánh thư hè, dịch từ Lettres de mon Moulin của Alphonse Daudet (Lưu Bằng dịch, Đời Mới 1974). Khung cửa hẹp, Bùi Giáng dịch từ La porte étroite của André Gide cũng hay. Hay cái tên Người tình Hoa Bắc, Lê Hồng Sâm dịch từ L’Amant de la Chine du Nord của Marguerite Duras nghe cũng đẹp. Cái tít tệ nhất phải kể đến là Những Cuộc Phiêu Lưu Kỳ Diệu Của Tactaranh Ở Taraxcông (NxbVHTT 2004), Duy Lập dịch từ Tartarin de Tarascon cũng của Daudet.

Tớ ngưng đọc truyện tranh từ lúc nào chả nhớ rõ. Có lẽ là từ lúc con bé hàng xóm thắng độ tớ trận Pháp-Ý ở cúp châu Âu. Nó cá bằng bộ sưu tập nắp chai Coca có đủ tên 16 đội bóng ở mặt dưới, còn tớ là cuốn Bảy viên ngọc rồng tập 21, cái tập mà Sôn-gô-ku bắt đầu lớn ấy nhỉ, nhìn xinh trai và phong độ tĩ tã. Đúng là hai mốt Thúy Kiều, con bé thắng và tớ phải cho nó cuốn truyện. Hồi bé so với bạn bè đồng lứa thì tớ có một kệ truyện tranh khá là phong phú, rồi không hiểu vì sao mà cứ mai một dần và đến bây giờ là chẳng còn lại cuốn nào hết . Những bộ lôi cuốn nhất, có lẽ với nhiều bạn khác cũng thế, là Sôn-Gô-Ku, Jin-đô bộ 1, Ninja loạn thị, Dấu ấn rồng thiêng bộ 1… Bây giờ có truyện Hentai cũng lôi cuốn phết, nhưng kể mà được in trên giấy mới, để vừa đọc vừa mân mê trang giấy, vừa hít hà mùi thơm vào khoáy mũi thì chắc là vào cõi thiên thai nhanh lắm. Trên Facebook có “Hội những người vừa đọc truyện vừa đi ị”, chắc các bạn í đọc Hentai.

Lên cấp hai thì tớ không còn đọc truyện tranh nữa mà bắt đầu đọc sách số. Đấy là nói một cách thơm tho, còn nói dân dã  là sách toán. Ông chủ tiệm sách cũ Hoàng Cương biết tớ từ dạo ấy, bởi tuần nào tớ cũng ra tiệm đấy giở từng cuốn sách toán, đọc lướt, và mua nếu có tiền, hoặc lại bùi ngùi để đấy rồi ra về bởi biết rằng ngoài tớ ra thì chả có ma nào mua mấy cuốn sách toán ấy đâu, mà đúng ra, là chả có ai hiểu được giá trị của mấy cuốn ấy cả-bọn nó toàn mua sách Võ Đại Mau với chả Một cơ số những bài toán chọn lọc là cùng. Ngày ấy tớ nghĩ như thế, và đúng là tuần sau quay lại thì vẫn còn thật hế hế-thế mới hay chứ. Và cuối cùng ở tiệm ấy có bao nhiêu sách toán hay ho tớ ôm hết cả. Hồi đấy vãi lắm, tớ còn nhớ cả năm xuất bản, giá tiền, số trang, số lượng in và tháng nộp lưu chiểu của ngần ấy cuốn. Mặc dù giờ chả nhớ gì đâu, mà thực sự là trí nhớ tớ rất kém, nhưng với những ai đã từng ham mê một thứ gì đó trong tuổi thơ, quả là có những điều kì lạ như vậy thật. Đừng quá bất ngờ khi vào một tiệm sách cũ, hỏi người bán tên cuốn sách và họ sẽ chỉ chính xác đến từng mi li mét vị trí, và nói vanh vách những chi tiết kĩ thuật của nó.

Tứ năm cấp ba trở đi thì việc đọc bắt đầu trở thành một thói quen có ý thức. Chuyện đọc cái gì và đọc như thế nào dường như không còn quan trọng nữa, vì đôi khi đọc chỉ đơn giản là để tránh buồn ngủ trong giờ học, để không phải nghe những lời giảng chẳng lấy gì làm lý thú, để giết khoảng thời gian nghỉ trưa-bọn lớp cấp ba của tớ thường vì nhà xa nên buổi trưa ở lại trường, mà nói một cách tiệm cận nhất, là để làm nhòa khoảnh khắc, để đắm chìm trong cái thế giới của những con chữ, của tưởng tượng, của vô ngôn, vô thường và… vô đối. Ngày nào đi học tớ cũng phải nhét vào cặp một quyển sách và một tờ báo. Một thứ gì đó để đọc-đấy là vật bất ly thân.

Có bạn nào nhồn nhột khi đọc đến đây không nhỉ. Cái “nhạy cảm ngôn từ” nhiều khi cho ta những cái nhột đáng yêu như thế. Khi nào dùng “cuốn”, khi nào dùng “quyển” cũng là cả một vấn đề. Tớ thì không quen tự tạo ra những quy tắc viết kiểu như “style elements” mà thích để tự nhiên và trôi chảy hơn. Trong đầu mình bật ra chữ nào thì dùng chữ ấy. Tuy nhiên khi bản thân đã tự ý thức được, rằng trong mình bắt đầu có sự phân biệt ấy, thì có lẽ cái “nhạy cảm ngôn từ” đã bước sang một stage khác, sang cái thế giới của hiện thực, của duy mỹ, của những chủ ý có mùi thơm của gái. Bài này tớ viết để vận động các bạn dùng Google Reader, và không nhằm mục đích nào khác. Của tớ ở đây nhá.

p/s: Tựa đề lấy tên một truyện của Phan Nhật Nam.

+ Báo Tết: đứng đầu bảng là Văn nghệ vì có kèm lốc (cái này gọi là gì ấy nhỉ?) Những truyện ngắn hay 2009. Đọc cái này khá là giết thời gian. Số Tết của TBKTSG cũng có nhiều bài viết hay, chất lượng. TBKTSG là tờ báo (thật ra là tuần báo) về kinh tế đáng đọc nhất hiện nay, dù nhiều bài chẳng liên quan gì đến kinh tế và thỉnh thoảng có một số bài nhăng cuội đọc xong không biết point là gì, bệnh chung của nhiều commentator VN. Nếu bác nào đã quen đọc nhật báo kinh tế ở nước ngoài, như FT ở Mỹ hay Financial Review ở Úc, mà nhiều khi chúng ta không thể ngờ làm sao họ có thể có số lượng bài vở đồ sộ như vậy chỉ trong một ngày, mấy tờ báo kinh tế ở VN nếu chắt lọc ra thì chẳng còn mấy thông tin đáng đọc.

Một là thiếu “chuyên môn hóa”. Ở Úc, Mỹ, reporter về kinh tế có chuyên môn thật sự là kinh tế, và họ có thể thu thập thông tin và phân tích một cách độc lập. Ở VN có nhưng đếm trên đầu ngón tay vì nếu thật sự có chuyên môn về kinh tế thì họ đi làm nhà báo làm gì. Ở Úc, Mỹ, tờ báo nào cũng có columnist (người giữ mục) đồng thời là chuyên gia về kinh tế, như Paul Krugman tuần hai lần viết bài trên NYTimes. Ở VN, chuyên gia về kinh tế không rảnh đi làm columnist nên toàn thấy bài của mấy nhà nghiên cứu đâu đâu, viết nhăng cuội về kinh tế. Hai là lối viết. Một bài trên FT về kinh tế VN thường có hàm lượng thông tin cao gấp nhiều lần một bài trên báo VN dù độ dài ngang nhau. Chưa kể với một người đọc hiểu tiếng Anh tương đối, bài trên FT thường rõ ý hơn nhiều bài trên báo VN. Về nhật báo hiện nay thì SGTT đáng đọc hơn nhiều so với TN và TT.

Về mảng giải trí, số Tết của TTVH Đàn ông cũng đáng đọc. Thật buồn là mảng báo văn nghệ hiện nay đìu hiu hơn hơn nhiều so với thời kì trước 75 và tiền chiến. Hai tờ báo cây đa cây đề duy nhất là VNQĐ và Văn nghệ. VNQĐ ngày càng chán vì cuộc sống đòi hỏi nhiều đề tài hơn là nhõn tình yêu và phức cảm người lính. VN về hình thức là tờ báo xấu xí nhất trong làng báo nước ta. Và ngoài mảng truyện ngắn thì cả hai tờ báo đều tuyệt nhiên không có một cái gì đáng đọc. Vì thế, talawas bị tạch là một sự hết sức là bực mình, vì tuy chỉ là bản cũ nhưng nó còn mới hơn rất nhiều những thứ có thể đọc được hiện nay.

+ Sách dày: Từ điển văn học bộ mới. Dù thiếu những nhà văn di cư, miền Nam trước 75 và hải ngoại, và một cơ số sách dịch nhưng tựu trung cuốn này khá bổ ích. Giá như có ai đó làm danh mục những cuốn đã được dịch ở VN (và những bản dịch khác nhau) thì hay biết mấy. Đâu phải ai cũng có điều kiện vào Thư viện quốc gia như bác Nhị Linh hehe. Cuốn tuyển tập 32 số của tạp chí Sông Hương (Phan Khôi chủ bút) rất đáng đọc. Đọc để thấy sự dậm chân tại chỗ, thậm chí là bước lùi, của nền văn nghệ hiện nay so với 70 năm về trước. Bộ Nguyễn Hiến Lê toàn tập thì có cuốn Ngữ học đáng đọc hơn cả. Nhân tiện có bộ Chiến tranh và hòa bình do Nguyễn Hiến Lê dịch vừa tài bản. Đây là một bản dịch tốt, đáng nể, nếu có thời gian cũng nên đọc.

+ Sách linh tinh: Cuốn sách đáng đọc nhất trong năm là Thơ đến từ đâu của Nguyễn Đức Tùng. Cuốn sách không chỉ tìm về nguồn cội của thơ, và thơ không chỉ là thơ, mà còn hàm chứa nhiều điều về triết lý, thế sự, quan điểm của nhiều thế hệ nhà thơ ở trong nước lẫn hải ngoại. Nếu so với tiểu thuyết, truyện ngắn trong văn học, hay với hội họa, điện ảnh, thì nền thơ VN có nhiều cách tân, chuyển mình hơn cả. Đọc để thấy tính cách và thế giới quan của người VN thật thú vị, nền thi ca của VN thật đặc sắc, chứ không u ám như khi cầm tờ báo Văn nghệ trên tay. Ngoài ra còn có cuốn Thơ, thi pháp và chân dung của Đặng Tiến cũng có nhiều nét mới. Gần gần với kiểu này, tạp luận Chỉ tại con chích chòe của Dương Tường đọc cũng khá hấp dẫn, hoặc là Bút pháp của ham muốn (Đỗ Lai Thuý).

Nhân sự kiện Salinger thì cũng nhắc lại, bản dịch Bắt trẻ đồng xanh của Phùng Khánh (trước 75) là một trong những bản dịch mà tớ thích nhất. Sách dịch dạo này ít đọc. Dành cho gái thì có mấy cuốn:  truyện dịch có Tình của Duras, thơ có Mỗi quốc gia một thành phố của thế giới (Nguyễn Thế Hoàng Linh) và Thức ăn của ngày hôm nay (Đỗ Trí Vương), truyện nhẹ nhàng có Phan An với Những câu chuyện biển và Những câu chuyện Sài Gòn.

Non-fiction thì có McMafia – Toàn cầu hóa tội ác (Misha Glenny).

Đang đọc dở bản dịch Đỉnh gió hú của Nhất Linh (và mấy truyện của Mai Thảo, Nhật Tiến) thì talawas tạch. Dù sao, vẫn thích bản này hơn bản dịch của Dương Tường. Cũng đang đọc tạp luận Chỉ tại con chích chòe. Đây là một cuốn hay. Nói khí vô lễ, nhưng chính ra Dương Tường khéo hơn Trần Dần, Lê Đạt nhiều. Một chuyện nữa là, nếu như ngày xưa người trí thức hay phản biện nhau trong một môi trường học thuật (tiệm cận với) vô tư trong sáng – đọc báo ngày xưa là thấy ngay – thì bây giờ những người cùng thời lăng xê cho nhau nhiều quá, đến mức mà nói như bác 5xu, giỏi vừa thôi chứ giỏi quá thế đéo ai chịu được.

Đang tìm sách giấy Bố già, Ngọc Thứ Lang dịch, mà không có, nên đành đọc ở vnthuquan. Thực ra, văn của Ngọc Thứ Lang có thể không được chỉn chu như của những người dịch sau này, nhưng phần lớn độc giả vẫn thích bản dịch của ông hơn cả. Một là, cuộc đời ông từng gắn liền với những tháng ngày ăn chơi không bờ bến, từng thuộc về một thế giới ngầm, nên giọng văn của ông quá hợp với cuốn truyện – đọc phát là biết, và mê ngay. Hai là, khi một bản dịch quá tốt đã khắc sâu vào tâm trí người đọc thì những bản dịch sau dù có chỉn chu hơn, cũng không thể đủ sức lay động như vào cái thuở ban đầu ngơ ngác ấy. Chẳng hạn như Bắt trẻ đồng xanh, bản dịch của Sư cô Trí Hải. Mặc dù Sư cô không phải là người có thể dịch cuốn này tốt nhất, nhưng vì bản dịch đầu tiên quá hay, nên không ai sau này muốn tìm một bản dịch khác làm gì.

Mới tìm được của Trung tâm Văn hóa Đông Tây mấy cuốn. Nghệ nhân và Margarita, Đoàn Tử Huyến dịch, một bản dịch hay và chỉn chu (có thể tìm đọc trên Talachu). Bốn tập Truyện dịch Đông Tây, tổng hợp truyện của nhiều tác giả hay, và nhiều dịch giả trẻ, nghiêm túc. Cuốn Tuyển tập truyện ngắn hậu hiện đại cũng có nhiều truyện hay. Dù rằng, trong một bữa mà ăn nhiều món ngon thì chẳng biết món nào ngon nhất và dễ bị tàu hỏa vào ga lắm.

+ Vừa nhận được cuốn Journals of Ayn Rand. Bà này cực kì thông minh và có cách làm việc hết sức khoa học. Cuốn này lưu lại những ghi chép của bà ấy, trước và trong quá trình viết những cuốn We the Living, Anthem, The Fountainhead và Atlas Shrugged. Đại loại như nhật kí viết văn, chẳng hạn tôi viết cuốn này về cái gì, tôi sẽ xây dựng tuyến nhân vật ra sao, phát triển câu chuyện như thế nào… Vừa nói chuyện với một bạn cũng thích Ayn Rand, mới biết cuốn Đa tình kiếm khách vô tình kiếm (Tiểu lý phi đao) của Cổ Long được xây dựng dựa trên Suối nguồn của Ayn Rand. Cái này mới, ai biết cần phơm giúp. Nhưng việc Cổ Long bị ảnh hưởng bởi một số tác giả Tây như Hemingway, Nietzsche… và truyện của ông na ná James Bond, hay Sherlock Homes là có thật.

Và cuối cùng, chúc mọi người năm mới 2010 nhiều niềm vui!

+ Prisoner of the State: đã nhắc tới ở đây.

+ The possibility of an island: cầm cuốn này lên phải lật qua lật lại mấy lần vì không thể tin là có một cái bìa như thế này (một cô gái tắm dưới nước nhìn tớ gợi tình) cho một cuốn của Michel Houellebecq.

+ The best American short stories of the century: chọn cuốn này vì người tuyển lựa là John Updike. Liên quan đến cuốn trên, Updike là người đã ném đá Houellebecq không nương tay trong bài điểm sách này.

+ February flowers của Fan Wu (Ngô Phàm).

+ Atlas shrugged của Ayn Rand. Cuốn The Fountainhead (Suối nguồn) đã được dịch và xuất bản ở VN (NXB Trẻ), hy vọng cũng sẽ sớm xuất hiện bản dịch của cuốn tiểu thuyết triết học nặng kí nhất này của Ayn Rand. Karen Baldwin đã mua được bản quyền dựng phim cho cuốn này và nghe đồn là phim sẽ ra mắt trong năm 2011 (kinh phí khoảng $25m) với sự diễn xuất của bộ đôi Angelina Jolie (Danny Taggart) và Brad Pitt (John Galt). Việc đưa tác phẩm kinh điển này lên màn ảnh trắc trở hơn nhiều so với The Fountainhead (1949, Wanner Bros), nhiều người còn nghĩ biến nó thành miniseries hoặc hai tập phim có khi dễ hơn.

Trong hồi kí của Alan Greenspan cũng có nhắc đến Ayn Rand. Trong những năm1950 ở New York, Greenspan được Joan Mitchell, vợ đầu và khi đó còn là bạn gái ông, đưa đến một nhóm thảo luận do Ayn Rand chủ trì và từ đó cho đến những năm 60, 70 tuần nào ông cũng có mặt. Đó là lúc Greenspan chịu ảnh hưởng của objectivism và sau đó ông có viết một số bài trong cuốn Capitalism: The unknown ideal.

+ Other Colous, tập bút kí tiểu luận của Orhan Pamuk. Theo bản thân tớ thì đây là cuốn đáng đọc nhất của Pamuk. Liệu có thể thấy gì khi những bài viết của tác giả là về Hugo, Đốt, Camus, Nabokov và Rushdie?

+ Magic Seeds của V.S. Naipaul. Cuốn này chắc ít người biết. À, tớ vẫn chưa tìm được bản tiếng Việt của A bend in the river (Khúc quanh của dòng sông). Bác dịch giả trong vài lần dọn dẹp đã làm thất lạc bản soft của một số món “đồ cổ”

+ BBC thì có World Book Club.

+ RFI thì có cái này

+ Cũng nhờ những bản viết tay ngày xưa mà giờ đây chúng ta có cái để nói, dù là việc tiếp cận chúng không phải lúc nào cũng dễ dàng. Samuel Beckett là nhà văn khét tiếng khó tính trong việc tạo điều kiện cho các biographer và editor. Khi Deirdre Bair từng đặt vấn đề với Beckett về việc viết tiểu sử (bà cũng là người viết tiểu sử cho Carl Jung), ông nói sẽ “chẳng giúp mà cũng chẳng ngăn cản”. Cuối cùng thì cuốn Samuel Beckett: A Biography cũng được xuất bản năm 1978. Còn khi ông chọn Martha Dow Fehsenfeld và Lois More Overbeck làm editor cho cuốn sách tổng hợp những lá thư của mình, ông ra điều kiện là “chỉ đưa vào những bức thư công việc”. Kết quả là cuốn The Letters of Samuel Beckett, 1929-1940, chắt lọc từ 15000 bức thư ông đã viết – ít nhất là được tìm thấy cho đến thời điểm này, thiếu vắng những bức thư riêng tư mà Beckett viết cho gia đình hay cho cháu mình [cousin] Peggy Sinclair và cũng là tình yêu đầu.

Theo John Banville (lão này sắp có cuốn The Infinities vào tháng 10) viết trên The New Republic (không thấy bản online) thì cuốn này cực kì khó đọc bởi Beckett là một trong những học giả modernist thông thái nhất, James Joyce cũng không thấm vào đâu [về readability]. Trong tuyển tập thư từ này, bức đầu tiên – được viết khi Beckett chưa đầy 23 tuổi, đề gửi cho James Joyce. Ông dành cho Joyce một sự ngưỡng mộ đặc biệt. Năm 1937 khi làm biên tập cho Finnegans Wake, ông viết cho McGreevy: “Joyce trả tôi 250 franc cho công việc 15 giờ làm proof[-reading] cho ông ấy. Mà có nói cho mỗi cậu nghe cũng chẳng để làm gì. Ông ấy còn tặng thêm cho tôi cái áo khoác cũ với 5 chiếc cà vạt! Tôi đã không từ chối.” Vai trò của Joyce trong cuộc đời Beckett cũng là vấn đề tranh cãi giữa những người viết tiểu sử. Bair cho rằng Beckett xem Joyce như một hình tượng mẫu mực, mà ông bắt chước mù quáng mọi thứ từ size của đôi giày cho đến lối viết; còn Anthony Cronin, trong Samuel Beckett: The Last Modernist, cho Joyce là một “thoroughgoing cad” lởm chởm nanh vuốt mà Beckett cảm thấy nhẹ nhõm khi thoát khỏi.

Dù thế nào đi nữa [tên một bài hát 9x], những ai yêu thích James Joyce cũng nên tìm đọc cuốn này. Nhắc đến Joyce mới nhớ, hơi bất ngờ là Dubliners đã có bản dịch. Nhất định không đọc hè hè.

+ Bên Evan có một lỗi không thể chấp nhận được. Đoạn về A. S. Byatt viết rằng bà là ứng cử viên cho hạng mục sách dành cho thiếu nhi. Tin được không trời!!! Thật ra thì cuốn sách của bà tên là The Children’s Book.

The World is What It is (Patrick French). Một tiểu sử rất chi tiết về V.S. Naipaul (sắp tới tay bác columnist rồi đấy ). Mới chỉ đọc  phần viết về đời sống tình cảm của Naipaul thì có thể thấy ông này khá đa tình, và cuộc đời của ông gắn liền với hai người phụ nữ là Pat và Margaret Murray. Pat đã từ bỏ gia đình mình để lấy Naipaul nhưng lại không có được trọn vẹn tình yêu của ông. Đến năm 1972, Vidia (tên thân mật của Naipaul) quen với Margaret (hay Margarita, còn Murray là họ của chồng cũ), một phụ nữ ba mươi tuổi đã có ba con. “Margaret là người đàn bà lý tưởng của Vidia, một kiểu đàn bà chỉ từng tồn tại trước đó trong thế giới ảo mộng của ông, nơi ông có thể tán tỉnh rồi phụ bạc bà, với sự cam chịu tủi nhục của bà. Margaret không giống Pat về hầu hết các mặt: bà mãnh liệt, cả nghi và khiêu gợi. Mối quan hệ của họ, va chạm và thấp thỏm, kéo dài gần một phần tư thế kỉ; và ở đó sự lập dị của họ tiếp xúc và quấn lấy nhau. Chuyện tình của họ đầy cuồng nhiệt, nhục dục đầy cuồng nhiệt và dữ dội đầy nhục dục, để thỏa mãn khoái lạc của cả hai. Khi một người đàn ông tỏ ra hung bạo với một người đàn bà, đặc biệt là khi thèm muốn về thể xác, bà ta hoặc là từ bỏ [người đàn ông đó] hoặc là bị ông ta chiếm hữu; Margaret rơi vào trường hợp thứ hai.”

The Age of Turbulence (Alan Greenspan). Cũng như quyển trên, do là sách đem tặng nên phải đọc gấp rút , nhưng vì đúng chuyên ngành nên đọc quyển này hấp dẫn cực. Chưa đọc xong nhưng cũng bắt đầu bắt chước bạn LD là ghi chú chi chít vào sách đem tặng (bạn LD review giùm tớ quyển này cái nhể).

Bốn cuốn đặt cách đây mấy tháng giờ mới thấy gửi về:

Lords of Finance (Liaquat Ahamed)

Animal Spirits (G.A. Akerlof and R.J. Shiller)

Chomsky for beginners

Linguistics for beginnners )

]]> http://dejavous.net/2009/06/24/overflow-2/feed/ 4 javous308 http://dejavous.net/2009/06/13/overflow-1/ http://dejavous.net/2009/06/13/overflow-1/#comments Sat, 13 Jun 2009 12:25:24 +0000 javous308 http://dejavous.net/?p=632 Continue reading →]]> -Stalin’s Nemesis: The Exile and Murder of Leon Trotsky của Bertrand Patenaude. Một sử gia Mỹ viết về những nhân vật Xô Viết thì hẳn phải có bias nhưng có thể xem đây là tài liệu quan trọng về những năm cuối đời của Trotsky khi lưu vong ở Mexico City, nơi tị nạn của rất đông những người bất đồng chính kiến với chế độ Stalin. Tháng Tám năm 1940, Trotsky bị một điệp viên của Stalin ám sát. Tên sát nhân bị chính quyền Mexico bắt giam 20 năm và sau đó trở về sống ở Moscow, được Khrushchev tôn vinh như anh hùng. Trotsky không hề xa lạ với VN, tuy rằng những thông tin về ông rất hạn chế. Đọc thêm về ông này ở đây.

- Sau khi đọc bài này thì tớ mới biết Charles Darwin và Abraham Lincoln sinh cùng ngày: 12 tháng Hai, 1809. Hồi trước nhân kỉ niệm 200 năm ngày sinh Darwin, tờ NYTimes có chạy loạt bài điểm sách về ông này còn Lincoln thì ít thấy nhắc đến. Adam Gopnick trong Angels and Ages: A Short Book About Darwin, Lincoln, and Modern Life nói đến sự trùng hợp trong ngày sinh để nhấn mạnh hai ông này đều là “nhà tiên tri của nền văn minh tự do”: một người cứu Hợp chúng quốc khỏi sự sụp đổ và làm thay đổi lịch sử, người kia thì “phát triển ý tưởng khoa học quan trong nhất về sự sống trên hành tinh chúng ta”.

- Những ai quan tâm đến KGB và các bí mật tình báo thời kì Thế chiến II và Chiến tranh lạnh nên tìm đọc cuốn Spies: The Rise and Fall of the KGB in America của John Earl Haynes, Harvey Klehr và Alexander Vassiliev. Hai tác giả đầu đã có nhiều cuốn liên quan đến đề tài này. Nhưng sự đóng góp của Vassiliev, cựu nhân viên KGB những năm 1980, đã làm phong phú thêm nguồn tư liệu. Câu chuyện về đồng tác giả Vassiliev trong lời giới thiệu cuốn sách cũng khá thú vị. Khi USSR sụp đổ, ông ngưng công tác ở KGB và chuyển qua làm báo nhưng mối liên hệ cũ với KGB khiến những cựu nhân viên của SVR (Sluzhba Vneshney Razvedki – Cơ quan tình báo nước ngoài, hậu thân của KGB) cần đến ông. Có vẻ như họ muốn đánh bóng tên tuổi và kiếm bộn tiền từ việc xuất bản các tài liệu bí mật trước đây cho phương Tây.

Vassiliev được thuê để viết một cuốn sách về hoạt động gián điệp của Liên Xô tại Hoa Kỳ cùng với Allen Weinstein, sử gia người Mỹ. Cuốn sách xuất bản năm 1991 dưới tiêu đề The Haunted Wood. Mặc dù cuốn sách gây được tiếng vang nhưng nó lại là gánh nặng làm cản trở sự nghiệp của Vassiliev và ông rời nước Nga. Cuối cùng ông cộng tác với Haynes và Klehr, chia sẻ với họ những tài liệu về KGB và tên thật của nhiều nhân vật mà ông đã không tiết lộ với Weinstein. Các tài liệu của Vassiliev, gồm bản viết tay và bản dịch, có thể đọc ở đây. Trang này có nhiều thứ hay ho phết.

Cũng trong cuốn Spies này có tiết lộ thêm nhiều chuyên về J. Robert Oppenheimer, người điều hành dự án Manhattan và được xem là “Cha đẻ của Bom A”. Vào những năm 1950 khi tài liệu về bom nguyên tử bị lọt ra ngoài, Oppenheier bị tình nghi là đã bán tài liệu cho Liên Xô vì trước đây ông từng bí mật là thành viên của Communist Party (Mỹ) ít nhất là cho đến năm 1941. Tuy vậy, theo các tác giả (với các chứng cứ được biết đến bây giờ), mặc dù KGB từng nhiều lần thuyết phục nhưng Oppenheimer vẫn không cộng tác. Trong số nhiều nhà khoa học đã chuyển tài liệu cho Liên Xô có nhà vật lý Klaus Fuchs, được xác nhận là gián điệp, và Russell McNutt. Các tác giả kết luận: mặc dù Oppenheimer không thành thật về cuộc đời chính trị của mình nhưng ông không bán những bí mật về bom nguyên tử cho Liên Xô.

- Về creative writing, The New Yorker đã mở cuộc thăm dò. Kết quả là phần lớn độc giả hài lòng với các chương trình MFA.