Bên Văn Lang thời gian gần đây in rất nhiều sách dịch thuộc chủ đề tôn giáo (hay tông giáo?). Với một tủ sách chuyên môn như vậy, dường như Văn Lang chưa làm được một điều là tạo được uy tín nhất định, về chọn đầu sách, dịch thuật, biên tập… Ở đây tôi không chỉ nói đến mật độ xuất hiện trên các bài điểm sách trên báo, mà còn ở chỗ thẩm quyền “đóng dấu” cái kịch của một số bác rằng đây là tủ sách có chất lượng. Khi chưa làm được điều ấy thì dù có được đầu tư đến mấy cũng chỉ là tủ sách hạng hai. Bây giờ mua một cuốn sách mới là phải cân nhắc lắm chứ không phải thả cửa như xưa. Kể cũng tiếc cho một tủ sách có tầm nhìn nhưng không có chiến lược. Ít nhất tôi cũng khai phá được hai cuốn đáng kể tuy hơi cũ của tủ này: Ai đã viết các cuộn bản thảo ở biển Chết (Orman Golb), Đỗ Văn Thuấn dịch từ tiếng Pháp; và Bước vào thế giới Hồi giáo (V.S. Naipaul), Nguyễn Văn Lâm dịch. Cuốn đầu ngon lành cành đào.

Một niềm thỏa mãn cuối năm là đọc cuốn Botchan, cuộc nổi loạn ngoạn mục (Natsume Soseki), Hồng Ngọc-Thanh Dung dịch, đã làm tôi thay đổi cách nhìn về sách của First News gần đây. Đọc được dăm trang, quay trở lại nhìn thì quả là tôi đoán không sai, sách dịch từ bản tiếng Anh nên rất nuột, tránh được cái giọng xơ cứng như những cuốn được dịch trực tiếp từ tiếng Nhật. Tuy vậy đây là một trong những bản dịch hay nhất mà tôi đọc trong năm. Chỉ tiếc (một cái tiếc rất bự) là phong cách làm bìa của First News vẫn thế. Nếu không thay đổi thứ bìa cực chuối và thứ giấy cực trắng thì vẫn chỉ là dòng sách hạng hai, dù nội dung bên trong có chăm chút đến đâu.

Bên Tri thức có vẻ có tham vọng với bộ The very short introduction của nhà Oxford. Bộ này đến cả 300 đầu, nhân lực có hạn mà dồn sức làm cho lấy được thì rất uổng. Sách của Tri thức bắt đầu loãng (theo hướng đại trà), tuy rằng những đầu cao cấp cũng không thể nói là thực sự tốt. Cuốn Sân chơi của Chúa: Lịch sử Ba Lan có nội dung hay nhưng đọc bực mình vì biên tập lúng túng thấy rõ. Cách cải thiện đơn giản là đầu tư nhiều thời gian hơn cho từng cuốn sách.

Sáng nay đọc bài điểm cuốn Vũ trụ (Carl Sagan) trên tờ TTCT như nhai phải sạn. (Nếu tôi đoán không nhầm thì người dịch cuốn này từng biên tập Bách khoa thư lịch sử, và quả vậy là người biên tập sách kiến thức rất chắc tay.) Bác điểm sách có lẽ đã quên đọc sách. Bác í chỉ cần đọc giới thiệu, mục lục, cóp nhặt mấy thông tin trên mạng và tìm vài từ khóa là có một bài điểm sách. Như vậy đủ thấy cái tầm của tờ báo, chẳng trách mục truyện ngắn dạo này toàn đăng những truyện nhạt khủng khiếp. Tôi sẽ không đọc TTCT nữa, cũng như VNQĐ, Văn nghệ, dẹp hết.

Sắp tới mọi người sẽ hân hoan chào đón một nếp truyền thống rất ầm ĩ và tốn giấy của báo chí VN là báo Tết. Thay vì ôm một đống báo Tết để đọc những bài mua vui vô thưởng vô phạt, có lẽ là tôi sẽ chỉ đọc một tờ ML (đọc một tháng còn chưa hết) để mua cái gì đó làm mình ít ra còn thấy có ích với bản thân.

p/s: + à quên mất, cuốn mới ra của nghị Quốc nói thẳng là dở, viết cẩm rẩm thế mà cũng thành sách cho được. Chuyện xưa làm ơn kết đi, có được không?