Tôi đã từng làm bố.

Tôi đã từng yêu em đến độ, tôi nghĩ mình đã có với em những đứa con. Khi mơn đầu vào bụng em, tôi cảm thấy những tiếng thở khe khẽ, tôi nhìn thấy những bàn tay nhỏ bé nắm lấy tay mình, tôi ngửi thấy mùi ngô sữa từ trong những tiếng cười tinh nghịch, và tôi nghe tim tôi ấm áp. Tôi thấy mỗi lần mình trở về nhà, chúng lại reo lên, ùa ra đón và ôm chầm lấy tôi, như cách em đã từng. Nói như một nhà văn tràn đầy tình yêu thương đồng loại, thì tôi biết rằng mình sẽ lấy người phụ nữ ấy làm vợ, bởi tôi sẽ yêu lắm những đứa trẻ do cô ấy sinh ra.

Những đứa trẻ, dù là được sinh ra từ bao bọc của hoài niệm hay là từ khao khát rạn nứt không thể chữa lành của mối tình đã vỡ, đều mang đến cho chúng ta những niềm hy vọng có lẽ là vĩnh cửu. Hy vọng về một sinh linh mới tươi tắn hơn, nhiệt thành hơn để bù đắp cho cái tàn phai của một bản thể đã cũ. Hy vọng về những điều lành xảy đến cho thế gian. Hy vọng về những trái tim ấm áp. Hay nói một cách đơn giản, nó giống như niềm hy vọng về một rèm nắng lấp lánh bừng lên vào buổi sáng mùa đông xám ngắt của những người chụp ảnh dạo, những người vốn chỉ biết những đứa trẻ của họ được sinh ra ở trong phòng tối. Và vĩnh cửu ở thang độ, là khi ta biết mình đã được sinh ra một lần nữa.

Những đứa trẻ, chúng luôn cho ta biết trước điều gì đó về bản thân chúng ta. Một cái vẫy tay, một tiếng cười, một tiếng thở nhẹ, một cái cựa mình theo chiều dọc từ bả vai xuống nếp nhăn ở mông đít, một cái quẫy, hay một cái chớp mắt, hay một tiếng nghiến răng mang đầy tính cách mạng… chúng đều mang một ý nghĩa nào đó tùy theo cách giải mã của chúng ta. Thật lạ, là nhờ ngắm nhìn những động tác đó, ta cảm thấy mình hiểu được sâu thẳm bản thân hơn. Ta đắm say, ta gục ngã, ta gạt bỏ, ta cự tuyệt, ta huy hoàng, ta hạnh phúc, ta buông xuôi. Ta đang yêu hay ta đang đánh tráo. Ta là ai. Và ai là ta.

Tôi cúi xuống hôn những đứa con tôi. Tôi biết mình đang cảm thấy gì. Tôi cần đến chúng, cần những cái nắm tay đầy ấm áp và dịu ngọt, và đôi lúc tôi chỉ cần như thế, cũng như người thợ nhiếp ảnh đang thao tác trong phòng tối, họ chỉ cần ở yên trong bóng tối với những đứa con do họ sinh ra. Chỉ như thế, đôi khi, là đủ.

Hồi còn bé, trong một lần dẫn đi mua ti vi, ba hỏi tôi: Có cái gì thực hơn hiện thực không? Ngày ấy tôi những tưởng hiện thực là tuyệt đối, là vĩnh hằng, là bất khả cấu véo hay đâm thủng, là thứ mà không một màn hình plasma siêu nét hay LED siêu nhiên nào có thể giả lập một cách chân phương giản tiện. Sau này, ông gần như từ tôi, tôi không còn gặp lại ba và em tôi nữa. Tôi đã gần như mất tất cả. Tại sao người ta có thể sáng đi chiều về để gặp những người mình thương yêu nhất, còn tôi thì không? Hiện thực trong tôi không có lời đáp.

Tôi thường giải stress bằng cách xem phim và chơi thể thao. Tôi chơi hai môn: chạy bộ và đá bóng. Tuần đá bóng hai buổi với đám bạn, bất kể ngày mưa hay nắng, nóng ran hay rét mướt. Từ bé đến lớn tôi luôn đá ở vị trí hậu vệ cánh trái. Tôi là một hậu vệ cần mẫn, luôn đảm nhiệm tốt vị trí của mình, nhưng không bao giờ có tham vọng trở thành một tiền đạo tài hoa hay ngôi sao của cả đội, bất kể thỉnh thoảng có những cú sút chân trái như búa bổ vào khung thành đối phương, hay đôi khi có những cú bứt phá thần tốc dọc đường biên mặc dù sau đấy có thể chạy về không kịp. Bằng cách nào đó, tôi cũng đối diện với hiện thực bằng một niềm tin mẫn cán đôi khi sóng sánh như nước cống chảy mặt bèo, không đòi hỏi gì hơn.

Những ngày không đá bóng, tôi chạy bộ dọc bờ sông. Mùi cây cỏ làm tôi nhớ lại những ngày đi học quân sự ở ngoại ô Sài Gòn. Tôi chưa bao giờ gần với mùi cỏ hoang như thế, nó trong vắt và thơm tho như làn da một thiếu nữ vừa tắm, nó làm lòng ta quặn lại bởi niềm tin về một cuộc sống tươi đẹp, trong mơ và có ý nghĩa. Tôi không có ý định nâng tầm kịch tính, nhưng nếu bạn thử hít hà mùi cỏ hoang vào một buổi sớm tinh mơ, bạn sẽ hiểu điều tôi nói. Cũng có lần dừng lại dưới gầm cầu, tôi nhìn lên những thanh sắt đan ngang dọc, tối bưng, sâu hoắm, lạnh lẽo, xa xăm, và tự hỏi, hiện thực cũng là thế này ư, có khác gì đâu một gầm cầu. Những lúc trời quang, tôi hay đứng rít ở một cầu tàu, nhìn những chiếc canoe qua lại. Tôi thấy em ở bờ bên kia, em đang tắm và nhìn tôi say đắm.

Một số ngày nào đó trong tuần, tôi đi làm ở quán cafe-nhà hàng dưới sảnh một cao ốc văn phòng. Chạy bàn, phụ bếp, sắp nước, lau nhà đủ kiểu, thường thì đầu tắt mặt tối cho đến cuối buổi, tôi chả còn biết ai vào với ai. Lương cũng kha khá, dù đôi khi cầm dúm tiền trên tay tôi cũng không biết mình làm thứ công việc chân tay và phá sức này để làm gì, và liệu nó mang lại mảy may hạnh phúc nào cho tôi. Nhưng nhìn những con người trốn ở lại đang hằng ngày làm việc lầm lũi mà không thiết tha đi tìm hay nắm giữ hạnh phúc, tôi biết rằng tôi cũng như họ, làm để trốn biệt khỏi hiện thực được khắc nào hay khắc đấy. Tôi từng nghĩ sẽ dành ít tiền để dắt em đi ăn sushi, loại có cá hồi, loại ngậm vào là như tan chảy trong miệng. Ôi dào, nhắc đến mà thèm, tôi nhớ truyện Vua đầu bếp quá. Bây giờ tôi thèm nhất món cơm gà rang muối.

Làm nhà hàng, những lúc gần hiện thực nhất là khi bạn đi đổ rác. Có một lần cãi nhau với xe ô tô vừa lao ra khỏi tầng hầm, tôi suýt ném bịch rác đầy bã cà phê vào cái xe ấy. Nó tưởng mình nó mới được quyền tiểu tư sản ư. Bọn tây trưởng giả làm tôi nhớ cái thành phố biển của mình da diết, mặc dù, có lẽ không bao giờ tôi muốn nhìn thấy nó nữa. Ở đó đầy những kí ức loảng xoảng, đầy những lẫn lộn buồn vui, là cái thùng rác chứa đầy bã cà phê của những lần tôi hoang dã. Có một lần leo núi, tôi và đám bạn gạt vạch cảnh báo cháy rừng từ cấp đầu lên cấp cao nhất. Tôi ước gì mọi thứ chạy trụi hết đi, chỉ còn lại mình tôi với đám bã.

Ngày mai lại phải đi làm. Hiện thực giống như những ngã rẽ của con đường mà ta chạy bộ, đôi khi ta vẫn phải chạy vào khám phá để rồi phát hiện ra sự thực rằng ta vừa phải ăn lồn, và phải vòng về đường cũ. Hiện thực là cái ta phải sống với nó. Phải sống với. Nó.

“Sau ba năm, một cặp đôi phải bỏ nhau, tự sát, hoặc sinh con, đó là ba cách xác nhận kết cục của họ.” (Frédéric Beigbeder)

Câu này đặc biệt chuẩn ở trường hợp của tôi. Ba năm. Có lẽ đấy là cái ngưỡng tất yếu của một chu trình trưởng thành nhận thức, hoặc có lẽ là giới hạn của mọi thứ gì đó tột bực. Tôi thiên về giả thuyết thứ hai hơn. Sự ra đi của Kurt Cobain khởi hành bằng đĩa nhạc thứ hai Nevermind của Nirvana năm anh hai bốn tuổi. Năm nay tôi hai mươi, tôi chưa có gì cả ngoài một tình yêu đã mất.

Với tất cả sự dịu dàng, tôi chuyển từ Marl trắng sang Marl đỏ, và tôi bắt đầu yêu màu khói thuốc lãng đãng như màu mây trời chiều âm u mùa thu phảng phất. Tôi thích cảm giác cô đơn vào những buổi tối se se lạnh bước ra khỏi căn phòng ngồn ngộn chữ để thả mình vào trạng thái mông lung, hơi ám ám muội, hơi say sắt rét, hơi tê tê lòng, và hơi không biết mình đang trôi về đâu. Những con xe chạy ầm ì, những dòng người qua lại, những trận cãi vã, những vỏ chai lăn lộn, và các lặng lẽ rớt của lòng tôi. Giả sử có thể hóa thân vào một cái gì đó trong khung cảnh, tôi ước mình trở thành cái hòm thư. Trơ trọi, xa lạ, và dửng dưng với cuộc đời. Khi không có cỏ hay nấm, tôi gọi đó là thủ pháp “ảo hóa”. Tôi nặn ra một bài hài cú:

Cigarette

gets the strongest intense

when it comes closer.

Tôi bắt đầu đọc Dante với Divine Comedy.  Inferno, Canto V. Tôi nghe tiếng ông thốt lên những cái tên của tất thảy hiệp sĩ và thiếu phụ thời xưa cũ, lòng thương hại nhập nhòa với tâm trí lịm dần tôi. Tràn ngập bởi lòng thương, tôi nhạt mờ đi như một cơ thể đã chết. Đó là lòng đồng cảm, hay là một chút tự tri nhận. Ba tercet cả thảy. Love, love, and love. Dừng lại, tôi rắc một ít tàn thuốc vào ly cà phê đắng, khét lét và khô khủng như cỏ dại, hoa và cỏ dại. Và tôi là cỏ dại.

Những mùa đông đến muộn, gió thì thào bên song vắng, buổi trưa lỡ chỡ và lảng sảng như thủy tinh. Cái nồi cơm của tôi biến mất. Tôi không hiểu vì sao nồi cơm của tôi biến mất. Ngoài tôi ra thì có ai đụng đến nồi cơm của tôi đâu. Con mèo tha đi chăng. Hay là tôi sẽ viết một cuốn tiểu thuyết, nhan đề là “Trưa thủy tinh” hoặc “Nồi cơm biến mất”. Tôi sẽ cân nhắc lựa chọn thứ hai. Tiểu thuyết của tôi sẽ có bốn nhân vật: tôi, căn phòng, con mèo, và cái nồi cơm biến mất. Nếu chỉ có tôi và căn phòng thì giống Đốt quá, tôi sẽ lại đi theo mô típ của Tội ác và hình phạt, hay là phim Pickpocket của Robert Bresson. Phim này kể về một anh đam mê nghề móc túi và thiết tha đưa môn này trở thành nghệ thuật kinh điển. Tôi đùa đấy, phim này nói về tình yêu và bà mẹ chết.

Tôi không nghĩ mình sẽ trở thành tiểu thuyết gia. Thứ nhất tôi không phải là siêu nhân, mà siêu nhân thì muốn gì cũng được. Thứ hai và thứ ba là tôi không có khiếu viết tiểu thuyết trường kỳ. Tôi não phẳng, không nhiều nếp ngăn và chỉ viết được những cái gì ngăn ngắn. Tôi chóng quên và thường chỉ đuội đi trong khoảnh khắc, sau đó lại tiếp tục bài ca với những bủa vây bình thường. Còn nhiều dự định tôi muốn mà chưa làm được, quan trọng hơn viết tiểu thuyết; trước hết là tìm ra nồi cơm, sau đấy là hạ gục một số đối thủ trước khi buổi trưa thủy tinh biến mất.

Tôi thử đặt ra một hoàn cảnh thế này, thuổng trong phim My night at Maud’s của Eric Rohmer. Bạn đang xoay vòng trong hũ nút của cuộc đời thì bất thình lình bạn gặp lại một người bạn cũ, một giáo sư triết học đang dạy Giáo dục công dân và Đạo đức trong trường phổ thông. Anh này rủ bạn đến nhà một cô gái đã li thân, hiện làm bác sĩ tâm lý cho trẻ em chưa mang thai và phụ nữ dưới tuổi ô mai. Đến tối, bão tuyết lùng bùng, anh bạn kiếm cớ bỏ về và để bạn lại ở nhà cô gái. Bạn sẽ phải ngủ cùng giường với cô ấy. Cô ngon thôi rồi và đi ngủ thường không mặc quần áo. Hỏi bạn sẽ làm gì? Có lẽ tôi sẽ ngủ cho đến sáng, bởi vì khi ngủ bạn sẽ không phải đắn đo xem mình phải làm gì. Đó là một trong những phim tôi thích nhất, những phim luôn đặt cho tôi câu hỏi là tại sao mình phải đặt câu hỏi.

Tôi thích những phụ nữ đẹp và nhất là khi họ không mặc quần áo. Vậy tại sao phải nghĩ ngợi khi bạn kết thúc mối tình ba năm để biết rằng đó là chu trình thường hằng và tất yếu để đưa bạn đến những phụ nữ đẹp và nhất là khi họ không mặc quần áo. Tôi đặt ra câu hỏi, và chính tôi cũng không có câu trả lời, bởi vì năm nay tôi hai mươi.

Đến tận bây giờ tôi mới nghiệm ra một điều vô cùng đơn giản: những người không bao giờ ngừng yêu, là bởi vì họ luôn thiếu vắng tình thương. Có một hình ảnh của ngày xưa hiện lên trong đầu mà tôi muốn được quay trở lại, đó là những cồn cát. Ngày ấy tôi yêu cô bé hàng xóm hơn tôi một tuổi. Chúng tôi và đám bạn hay lân la ra khu vực người ta đang xây đường quốc lộ để leo lên cồn cát. Ở đó vẫn còn hoang sơ như một ốc đảo, xung quanh là những bãi cát trắng xóa, thỉnh thoảng lắm mới có một nhành cây khô trơ trọi vươn lên. Chúng tôi nô đùa trên cát, lăn lộn từ trên đỉnh xuống chân đồi. Nghịch hăng say thỏa thích, lấm lem mình mẩy về nhà, chúng tôi mấy đứa tắm chung. Cát tắm tâm hồn lũ trẻ. Continue reading →