- A man getting a BJ
Category Archives: Linh tinh
Hình như có cái gì đó không ổn
Thỉnh thoảng tôi có đọc một số bài của giáo sư Nguyễn Văn Tuấn đăng trên blog của ông. Cảm giác đầu tiên là nể vì ông bao quát rất nhiều vấn đề và viết rất mau, thể hiện trước tiên là sức làm việc rất đáng phục. Cảm giác thứ hai là về một sự thu hút mạnh mẽ nhưng chóng tàn, giống như của một người diễn thuyết hơn là của một nhà khoa học. Nghe thì hay đấy nhưng có lẽ thiếu sự phản biện. Giống như người diễn thuyết thường chỉ cố nói để thuyết phục người nghe chứ không có đủ khoảng lặng để phản tư xem những gì mình nói có chặt chẽ không và các tiền đề mình dựa vào có vững vàng không. Đôi khi đang có hứng lại “cuốn theo chiều gió”.
Và với bài mới đây tôi thấy cảm giác của mình không phải là vô căn cứ. Trước tiên phải nói rằng tôi rất cảm phục những việc làm không mệt mỏi của giáo sư Tuấn và những người khác vì quyền lợi chính đáng của đất nước. Đó là việc làm cần thiết, tôi không có ý kiến gì về chuyện này. Tôi chỉ nói đến bài viết của bác Tuấn và điều tôi đã nhắc đến ở nhan đề, hình như có cái gì đó không ổn.
Bác Tuấn coi đây là thắng lợi bước đầu và đáng phấn khởi của việc phản đối đăng hình đường lưỡi bò trên các tạp chí khoa học và tạo cho người đọc tâm trạng hân hoan không kém. Quả thật là giọng bài báo rõ ràng không có thiện cảm với TQ, thuận theo luận điểm của những người phản đối, nhưng cuối cùng thì vẫn dĩ hòa vi quý. Kết luận nhé: “Science, Nature and Climatic Change have ultimately decided not to remove the offending maps. But Tuan Nguyen, a professor of medicine…” Đọc đến đoạn này tôi hơi hụt hẫng vì ban đầu kỳ vọng một thắng lợi gì đấy lớn lao hơn thế. Chưa kể đây chỉ là một bài trong mục tin tức, mà khả năng điểm tin của Nature chưa chắc “đứng vào hàng số 1 trên thế giới”.
Sau khi cần phơm cho cảm giác bất an, tôi xem lướt qua bài dịch của giáo sư Tuấn, bắt đầu từ những chỗ tôi thấy “cồm cộm” ngay khi đọc bản gốc. Bản gốc viết “…Q. Tuan Pham, a chemical engineer at the University of…”; bản dịch viết “…Phạm Quang Tuấn, một giáo sư hóa học thuộc Đại học…”. Tôi không biết bác này là ai nhưng bản chính nói sao thì mình dịch vậy, engineer là “kỹ sư” cơ mà, có gì chua thêm chú thích hoặc mở ngoặc nói nhỏ. Bác Tuấn diễn giải thêm ý ở chỗ này, làm sao dám chắc bác ấy không thêm ý ở chỗ khác?
Bản chính “Neither Fang, Shao nor any of four authors of other articles that included similar maps responded to requests from Nature for details of these regulations.” Tức là khi phóng viên hỏi là luật TQ yêu cầu các ông bỏ bản đồ vào bài báo cụ thể ra sao, thì các tác giả TQ không cung cấp thông tin gì thêm. Nhưng trước đó họ có trả lời một cách qua loa rằng họ làm vậy vì luật TQ yêu cầu thế. Bác Tuấn dịch là, “Khi chúng tôi (Nature) liên lạc Fang, Shao và 4 tác giả của những bài báo khác có in bản đồ đường lưỡi bò, tất cả đều không trả lời.” Có thể là bác ấy dịch nhanh như đã nói từ đầu entry của bác ấy, nhưng tôi thấy nghi ngờ nhận xét này của bác Tuấn lắm: “Một điều thú vị là khi phóng viên liên lạc với các tác giả Tàu hỏi tại sao họ đăng bản đồ ĐLB thì tất cả (nhắc lại: tất cả) đều không trả lời. Ôi, tính lịch sự của họ nói lên hàng vạn lời!”
Người đọc qua loa có thể thấy sự kiện này là một thắng lợi lớn của các nhà khoa học VN và các tác giả TQ đều bất nhã, bất hợp tác, bất lịch sự các kiểu. Bác Tuấn định hướng người đọc bằng những chi tiết như thế (chắc do thói quen chứ bác ấy không cố ý đâu), tôi nghĩ là không hay. Tôi cũng không có ý định gửi email nhắc bác ấy sửa các chi tiết trong bài này, vì hầu như đọc bài nào tôi cũng có cảm giác “không an toàn” như vậy.
Posted in Linh tinh
Vãi chưởng
Bài này tôi post trên sachxua.net để tán phét về giải Nobel văn chương năm nay.
-=-=-=-=
Tán phét cho vui cái 
. Em nghĩ nên dự đoán bằng cách loại trừ thay vì bốc đại vài cái tên nào đấy theo kiểu đãi cát tìm vàng, vì thông thường chủ nhân giải Nobel văn học cũng không vàng chóe lộng lẫy lắm đâu hehe
Các bác tưởng tượng Viện hàn lâm Thụy Điển giống như một nhà cái lớn được các bác tay to điều khiển, còn tiền cược chính là niềm tin yêu và hy vọng của chúng ta. Chúng ta càng gọi to tên ai, họ càng thích lấy bút gạch tên người đó và bảo: Quên đê!!! Các bác thấy không, mười mấy năm trở lại đây, winner đều là họ, và loser mãi mãi là chúng ta, những độc giả chân chính và nhiệt thành và mang trái tim nóng hơn là một cái đầu lạnh. Nên các bác phải cố làm sao lần này trở thành winner cho nó mấu. NL chưa gì đã bàn lùi vì năm nào cũng đoán trật, năm nay akay =))
Theo phương pháp loại trừ, em nghĩ đến vài nguyên tắc:
(1) không phải Mỹ: Philip Roth, Thomas Pynchon, Don DeLlilo, Joyce Carol Oates… các vị này ở trong danh sách quá lâu rồi mà chưa bao giờ đậu nên chúng ta hãy tạm quên đi, công việc dự đoán vì thế sẽ nhẹ đi rất nhiều. Các nhà văn Mỹ thế hệ sau Roth, Pynchon… cũng loại luôn vì các cây đa cây đề còn không được giải thì các cháu tuổi nào mà đụng vào. Bởi vậy các bác gần Mỹ mà không phải Mỹ năm nay có thể được cơ cấu: Alice Munro, Atwood…
(2) không quá nổi tiếng và dễ đoán như Murakami Haruki. Thế thì chán lắm ạ, em nói thật. Cuốn nào của bác í cũng dịch hết rồi.
(3) không hướng Âu vì mấy năm nay giải trao cho châu Âu nhiều rồi. Bác nào có hơi hướng châu Âu kiểu như Pamuk cũng loại luôn.
(4) nhà văn ư? chưa chắc, năm nay có thể là nhà thơ. Chiếu theo nguyên tắc (2) thì có thể loại Adonis và Ko Un. Bởi nếu Adonis đoạt giải đúng theo nguyên tắc chính trị hóa Nobel văn học thì lại có khối kẻ la lên: Đấy, thấy chưa, tôi đoán có sai đâu! Và đó là điều Viện hàn lâm Thụy Điển không dễ dàng chấp nhận. Les Murray có thể lắm. Và tại sao không phải nhà phê bình nhỉ? Harold Bloom hay David Lodge hay Umbero Eco chẳng hạn (hai trường hợp sau thì nhập nhằng).
(5) ở nơi càng ít người nghĩ đến càng tốt. Chiếu theo nguyên tắc (2) thì các bác í không chọn Carlos Fuentes đến từ Mexico đâu. Amitav Ghost (Ấn Độ) có thể lắm nếu xét theo tiêu chí phải là: vừa trao giải xong là có khối kẻ nhảy dựng lên phản đối. Hoặc có thể là châu Phi (Chinue Achebe chẳng hạn, còn Ngugi với Thiong’O có người dự đoán rồi, mơ đi!). Trung Đông thì không thể là Amos Oz mà phải là David Grossman.
-=-=-=-=
Hóa ra nơi nguy hiểm nhất là nơi an toàn nhất: Thụy Điển. Vãi chưởng!
Posted in Linh tinh, Văn chương
Niềm vui và độ vã
Trong cuộc sống có nhiều niềm vui, có những niềm vui đột phá và có những niềm vui nho nhỏ. Niềm vui đột phá, chẳng hạn như một ngày nào đấy trong tuổi trẻ của mình, bạn được ùa ra đường cùng với hàng vạn người khác trong niềm hân hoan vô bờ, mặc sức hò hét, được thực sự là một người trẻ, và bạn cảm thấy cuộc sống này mới đáng yêu, và đáng sống làm sao. Lịch sử hậu hiện đại chỉ chứng kiến nhõn hai sự kiện như thế, và một trong số đó là lần Việt Nam vô địch cúp AFF năm 2008. Câu “lịch sử đã sang trang” có vẻ điêu, vì lịch sử nào giống như trang giấy, những ai đã bỏ lỡ, thì có bao giờ lật trở lại được.
Thực ra không chỉ có niềm vui, bất kể cái gì đột phá cũng thuộc về tầm vĩ mô con bà nó rồi, chúng ta người trần mắt dẹt không phải cứ muốn là tạo ra được. Nhưng những niềm vui nho nhỏ, hàng ngày, thì ai cũng có chút ít. Tôi cũng từng có một niềm vui nho nhỏ, đó là kiếm tiền. Đối với tôi “kiếm tiền” là một niềm vui nho nhỏ, bởi tôi không có chí làm ăn lớn, tôi chỉ thích làm ăn theo kiểu cò con, ăn mảnh, vì nó mang lại cho tôi cảm giác vui thú nhẹ nhõm giống như dắt tay người yêu đi trên cánh đồng lúa chín lồng lộng gió như trong phim Rừng Nauy. Vừa dắt tay người yêu vừa có tiền thì ai chẳng thích.
Tôi có xu hướng gán vào mọi việc tôi làm một biến số “niềm vui”. Tôi làm điều đó vì tôi thấy vui. Vì tôi không thấy vui nên tôi không làm. Đại loại thế. Từ bé đến giờ, đa phần những gì tôi làm đều gắn liền ít nhiều với sách vở. Hồi còn ở tuổi chớm đĩ, thỉnh thoảng tôi vẫn đi bán sách, bán theo kiểu trao tay, kiểu ai cần sách gì thì nói với tôi một tiếng, sau đó hẹn ra chỗ nào đấy rồi tiền trao cháo múc, vắt chanh trả vỏ. Nhờ bán sách mà tôi có ít tiền dắt túi, sáng sáng lại vào cà phê ngồi, dịch dọt, hay suy tư gì gì đấy. Nhờ suy tư mà thỉnh thoảng tôi lại sáng tạo ra một khái niệm mới.
Tôi ước có một ngày làm được quả lấy số như Tzvetan Todorov (*). Tôi sẽ gõ cửa văn phòng hiệu trưởng một trường kinh tế nào đấy, Đại học Công nghiệp Tp.HCM chẳng hạn. Tôi sẽ nói với thầy hiệu trưởng: “Thưa thầy, em muốn làm luận án tiến sĩ kinh tế học.” “Cậu tính làm theo phân kỳ hay phân miền?” “Làm chung chung thôi ạ. Em muốn làm luận án về độ vã.” Thầy hiệu trưởng mắt tròn xoe, đành từ chối vì chưa nghe tên khái niệm đó bao giờ. Cũng phải thôi, “độ vã” là khái niệm mới trong kinh tế học do tôi sáng tạo ra, chưa từng xuất hiện trong bất cứ giáo trình kinh tế nào. Tôi sẽ tự lập một tạp chí mang tên “Độ vã”, tập hợp những người cùng sở thích, sáng sáng ngồi cà phê tán dóc, chiều chiều làm báo, và biết đâu một tối nào đấy, chúng tôi sẽ chứng kiến lịch sử một lần nữa lại sang trang.
Độ vã theo tôi là đại lượng chi phối mọi thứ khác trong các mối quan hệ buôn bán. Tôi sẽ không trình bày chi tiết ở đây vì nó là một đề tài nghiên cứu khoa học tôi đang ấp ủ. Nhưng bạn có thể biết rằng, ngày xưa còn đi bán sách, nhờ vận dụng độ vã mà tôi thiết lập được một số quy tắc bất di bất dịch cho mình. Chẳng hạn như:
. Người bán bao giờ cũng có quyền đến trễ, thậm chí cố tình đến trễ để tỏ ra mình quan trọng và bên mua, đang vội thì chớ, đỡ mè nheo.
. Người bán không bao giờ chủ động nhắn tin hay gọi điện thoại trước. Người vã hơn bao giờ cũng là người liên lạc trước.
. Tiền trao tay là tiền nóng, mình chưa cầm trên tay thì nó chưa là tiền của mình. Mình cầm trên tay rồi, có thối lại hay không thì đó là quyền của mình.
. Cực chẳng đã mới phải bán cho bạn VN, vì bạn VN bao giờ cũng săm soi rất kỹ và câu cửa miệng là: “Có bớt không?”…
Thật ra không chỉ trong mua bán, mà khái niệm “độ vã” theo tôi còn có thể được áp dụng trong rất nhiều trường hợp khác, mở rộng hơn, như trong kinh tế đối ngoại hay quan hệ quốc tế. Nắm được “độ vã” của đối phương, giống như nắm được cái đuôi khỉ của Sôn Gô Ku, bất kể anh chàng là Siêu Xayda cấp 1 hay cấp thượng thừa. Tất nhiên, trước khi cạch tay đôi với nhau nên giao kèo trước: anh mày không chơi chỉnh mã.
(*) http://lyluanvanhoc.com/?p=1054
Album 14/2
Posted in Linh tinh
